Diziler, değişkene birden fazla değer atamak ve atadığın değerleri sıralayıp rahat müdahale etmeni sağlar.

Dizi Oluşturma

İster Array() fonksiyonu kullanarak istersekde fonksiyon kullanmadan dizileri oluşturabiliriz.

İlk olarak fonksiyon kullanmadan yapalım:

$gazeteler[0] = "Fanatik";
$gazeteler[1] = "AMK";
$gazeteler[2] = "Posta";
$gazeteler[3] = "Hürriyet";

Aynı işlemi array() fonksiyon ile oluşturmayı yapalım:

$gazeteler = array("Fanatik","AMK","Posta","Hürriyet");

Fonksiyonsuz yöntemde dizinin nası sonuç verdiğini ortaka çıkmış oluyor.
Üstteki Array() fonksiyonu ve fonksiyonsuz şekilde oluşturulan dizilerde aynı işlemi yaptık.

Dizileri Kullanmak

Bir dizi oluşturduktan sonra onu oluşturduğun gibi kullanıp değiştirebilirsin. Bunu da hemen bir örnekle ile gösterelim:

$gazeteler[0] = "Fanatik";
$gazeteler[1] = "AMK";

echo $gazeteler[0];

Ekranda Fanatik yazar.

Dizileri Değiştirmek

$gazeteler[0] = "Fanatik";
$gazeteler[0] = "AMK";

echo $gazeteler[0];

Ekranda AMK yazar. Çünkü $gazeteler dizisinde 0. anahtarın değeri Fanatik iken sonraki satırda AMK olarak değiştirdik.

Hep sayısal anahtarlar ile gösterdik, şimdi birde yazılı anahtar ile  gösterelim:

$misafir["isim"] = "Aygün";
$misafir["yas"] = "20";
$misafir["ili"] = "Ordu";

echo 'Misafirin ismi'.$misafir["isim"].',yaşı '.$misafir["yas"].', ili ise '.$misafir["ili"]. '.';

Ekranda Misafirin ismi Aygün, yaşı 20, ili ise Ordu. yazar.

Dizileri Silmek

Oluşturduğun dizilerden birini silmek yada tamamını silmek için değişkenleri silmekte kullandığımız unset() fonksiyonunu kulanıyoruz. unset() fonksiyonunu tüm değişken tiplerini silmek için kullanabiliriz.

$gazeteler[0] = "Fanatik";
$gazeteler[1] = "AMK";

//Sadece bir diziyi silmek için:
unset($gazeteler[0]);

//Tamamını silmek için:
unset($gazeteler);

Dizinin Tümünü Yazdırmak

Eğer biz gerçekten bir diziyi olduğu gibi içindekileri ekrana yazdırmak istiyorsak print_r() fonksiyonunu kullanacağız. Bu bize içine yazdığımız dizinin tüm anahtarlarını ve değerlerini gösterir.

$gazeteler = array("Fanatik","AMK","Posta");
print_r($gazeteler);

Ekrandaki çıktı şu şekildedir:

Array ( [0] => Fanatik [1] => AMK [2] => Posta )

Dizi yaptığınız bir değişkeni herhangi bir anahtar kullanmadan direkt olarak hep kullandığımız ekrana yazdırma fonksiyonu olan echo ile ekrana yazamıyoruz.

Çünkü dizi birden fazla değere sahip olduğu için tek başına yazdırmaya kalktığımızda "Array" şeklinde bir sonuç alırız.

Dizilerin Eleman Sayısını Bulmak

Bir dizide kaç eleman olduğunu bulmak için count() fonksiyonunu kullanırız. Hemen basit bir örnek ile gösterelim:

$isimler = array("Aygün","Görkem","Ahmet");
echo count($isimler);

Ekranda 3 yazacaktır. Yukarda gördüğünüz gibi 3 elemen tanımladık.

Dizileri Sıralama

Dizileri 2 alanda sıralabiliyoruz. Birincisi anahtara göre sıralama, diğeri ise değerlere göre sıralama. Bunları fonksiyonlar ile yapıyoruz.

Tüm sıralama fonksiyonlarını bir liste halinde yazayım ve bir örnek ile açıklayalım:

Fonksiyon Açıklaması
sort() Değere göre küçükten büyüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozar.
rsort() Değere göre büyükten küçüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozar.
asort() Değere göre küçükten büyüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozmaz.
arsort() Değere göre büyükten küçüğe sıralar. Anahtarıyla olan ilişkisini bozmaz.
ksort() Anahtara göre küçükten büyüğe sıralar.
krsort() Anahtara göre büyükten küçüğe sıralar.

Örnek:

$kelimeler = array("cam", "araba", "balon");
sort($kelimeler);
print_r($kelimeler);

Çıktısı:

Array ( [0] => araba [1] => balon [2] => cam )

Otomatik Tanımlanmış Diziler

PHP kodları çalıştırdığında sayfaya otomatik olarak bir takım fonksiyonların tanımlandığı gibi bazı değişkenlerde tanımlanır.

İçinde kodun çalıştığı sayfanın konumunu, tarihi, sunucunun IP adresini, giren kişinin IP adresini ve bunun gibi daha bir çok veriyi bize ileten bazı değişkenler oluşturur. Bunlara genel olarak “Global değişkenler” diyoruz. Tanımlanan global değişkenler dizi olarak tanımlanır ve bir değişken ile bir çok değeri bize gönderir.

$_SERVER Global Dizisi

Bu global değişkenlerin en başında $_SERVER geliyor. Adı üstünde içinde server verilerine ve sayfaya giren ziyaretçilerin IP adresi, browser verileri gibi değerlerine ulaşabiliyoruz.

$_SERVER dizinin tüm değerlerini ele almak için hemen onu print_r() ile ekrana yazdırarak neyin ne olduğunu belirteyim:

Not: Genel olarak kullanılan değerler paylaşıldı.

Array
(
    [HTTP_USER_AGENT] => Ziyaretçinin browser bilgileri
    [SERVER_NAME] => Serverin adı
    [SERVER_ADDR] => Server IP adresi
    [SERVER_PORT] => Server portu
    [REMOTE_ADDR] => Ziyaretçinin IP adresi
    [DOCUMENT_ROOT] => Dosyanın ana dizini
    [SCRIPT_FILENAME] => Çalışan scriptin dizi adresi
    [REQUEST_URI] => Şu an hangi adreste olduğu
    [SCRIPT_NAME] => Çalışan dosyanın adı
    [PHP_SELF] => Burası da çalışan dosyanın adı
    [REQUEST_TIME] => Şu anki zaman
)

$_POST, $_GET, $_COOKIE, $_SESSION Global Dizileri

Bu dizileri form kullanımı, Cookie ve Session derslerinde anlatacağız.

Dizileri Nerede Kullanabilirim

Bu konuda dizilerin kullanımı hakkında biraz daha fazla şey canlanması için bir örnek daha vereceğim. Örneğin benzer türde verileri tek bir değişkene koyarak tek bir değişken ile tüm ihtiyaç duyduğun verilere ulaşabilirsin.

$mesaj["baslik"] = "Selam Uzay!";
$mesaj["icerik"] = "Arkadaşlar, bu sadece PHP'de dizileri daha iyi anlamamız için bir örnek";
$mesaj["yazar"] = "Aygün";
$mesaj["tarih"] = "13 Aralık 2016 Salı - Saat 20:45:13";

Gördüğünüz gibi sadece $mesaj değişkeni ile bir mesajın tüm verilerini ayrı ayrı ve düzenli bir şekilde tutmuş oldum.

Arkadaşlar bu dersde dizilerin genel kullanımı ve dizilerde genel işlemleri öğrendik, tabi bu dizileride ileri derslerde işlemler için veya yapacağımız örneklerde kullanarak dizilerin önemini daha iyi anlayacaksınız.

Bir sonraki dersimizde PHP Cookie(Çerezler) konusu işleyeceğiz.

 

Yorumlar

Yorum Yapılmamış.

Yorum Yaz

Bilgini paylaşarak insanlara faydalı olmak istiyorsan bizimle iletişime geç.